تبلیغات
کنترل کیفیت ، بازرسی جوش ، HSE - درس سوم: جوشکاری به روش قوس تنگستن تحت پوشش گاز محافظ TIG
 
کنترل کیفیت ، بازرسی جوش ، HSE



اصول جوشکاری قوس تنگستن تحت پوشش گاز محافظ :

درمیان انواع فرایندهای اتصال فلزات، فناوری جوشکاری و روشهای مختلف آن به دلیل قابلیتهای خاص و تنوع در عملکرد، جایگاه خاصی را به خود اختصاص داده‌است. در استانداردهای مطرح و مرتبط این رشته، از فرایند جوشکاری تحت عنوان فرایند خاص یاد شده‌است. فرایند خاص به فرایندی اطلاق می‌شود که کیفیت و نتیجه آن وابستگی بسیاری به مهارت اپراتور آن داشته و جهت اجرای آن به دستورالعمل‌های تایید شده نیاز باشد.

در این فرایند عمل جوشکاری توسط حرارت ناشی از قوس الکتریکی ما بین یک الکترود مصرف نشدنی از جنس تنگستن (یا آلیاژ آن) و قطعه کار صورت می‌پذیرد. الکترود، قوس الکتریکی و منطقه حوضچه مذاب توسط یک گاز محافظ (آرگون، هلیم، مخلوط هر دو گاز و یا مخلوط هر یک از دو گاز با گاز هیدروژن) در برابر اتمسفر محافظت می‌شود. استفاده از گازهای آرگون و هلیم به علت خاصیت خنثی بودن این گازها می‌باشد. گازهای خنثی با عناصر دیگر قابلیت واکنش ندارند پس به منظور حذف گازهای فعال مانند اکسیژن و نیتروژن از اطراف قوس و حوضچه مذاب، اکسیدها و نیتریدهای فلزی (Porosity)ایده‌آل می‌باشند بدین ترتیب می‌توان از شکل گرفتن تخلخلهای گازی جلوگیری نمود. تخلخلهای گازی، اکسیدها و نیتریدهای فلزی، عیوبی هستند که باعث کاهش خواص مکانیکی جوش از جمله مقامت به ضربه و استحکام کششی می‌شوند.

قوس الکتریکی :

قوس الکتریکی یک منبع حرارتی است که در اکثر فرایندهای جوشکاری از آن استفاده می‌شود. به دلیل اینکه تولید آن ساده و ارزان بوده و انرژی حرارتی آن نسبت به سایر منابع دیگر بالاتر است، کاربرد گسترده‌ای دارد.


قوس، تخلیه بار الکتریکی بین دو الکترود در توده‌ای از گاز یونیزه شده‌است . این توده گاز، هادی جریان الکتریسیته می‌باشد یعنی جریان الکتریکی بوسیله این گاز هادی شده، عبور می‌کتد و یک حوزه حرارتی را تشکیل می‌دهد. در جوشکاری با الکترودهای پوشش دار ایجاد توده گاز یا پلاسما ممکن است در اثر تجزیه عناصر موجود در پوشش الکترود باشد . در پوشش الکترودها عناصری وجود دارد از قبیل سدیم و پتاسیم که ولتاژ یونیزاسیون این عناصر پایین است به عبارت دیگر با انرژی کمتری یونیزه می‌شوند.هنگام تماس الکترود با قطعه کار یک اتصال کوتاه رخ داده و مقداری انرژی حرارتی تولید نی گردد بنابراین جزئی از سدیم یا پتاسیم موجود در پوشش الکترود یونیزه شده و با دور کردن الکترود از قطعه کار به ترتیب اولین، دومین، سومین، وn امین اتم سدیم یا پتاسیم یونیزه می‌شوند .
در این حالت مقدار بیشتری انرژی حرارتی تولید می‌گردد که می‌تواند گازهای موجود در اتمسفر مثل اکسیژن و ازت را نیز تجزیه کرده و بعد یونیزه کند . بدین ترتیب می‌توان گفت در یک لحظه معین، در این محیط کوچک، احتمال وجود هر چهار شکل ذره (مولکول، اتم، یون و الکترون ) وجود دارد که جهت حرکت الکترونها از قطب منفی به قطب مثبت و جهت حرکت یونها از قطب مثبت به قطب منفی است .

مولکولها و اتمها نیز جهت حرکت مشخصی ندارند ولی بدلیل اینکه در یک محیط پر انرژی قرار دارند، تحرک و شتاب زیادی دارند در نتیجه انرژی حرارتی تولید شده در قوس در اثر دو عامل است : اول اینکه الکترونها در هنگام حرکت، انرژی خود را به انرژی حرارتی تبدیل می‌کنند و دوم اینکه در اثر تصادم این ذرات با یکدیگر مقداری انرژی تولید می‌گردد و در نهایت در قوس الکتریکی در فشار یک اتمسفر درجه حرارتی حدود ۶۰۰۰ درجه سانتیگراد (در بخار آهن) تا ۲۰۰۰۰ درجه سانتیگراد (برای قوس تنگستن) ایجاد می‌شود .

تجهیزات مورد نیاز در جوشکاری TIG :

  • منبع تغذیه(Power Source):

در فرایند جوشکاری TIG می‌توان از هر دو نوع مولد جریان برق : مستقیم (DC) و متناوب (AC) بهره جست. منابع قدرت عمدتاً ترانسفورماتور – یکسوساز و یا ژنراتور هستند .

  • سیلندر گاز محافظ : کپسول فلزی حاوی گاز محافظ است . فشار گاز داخل کپسول در هنگام پر بودن حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ bar می‌باشد.
  • رگولاتور ها(فلومتر و مانومتر):

برای کاستن از فشار خروجی گاز از کپسول و تنظیم شدت خروجی گاز محافظ از مشعل مورد استفاده قرار می‌گیرد.معمولاً میزان دب گاز مصرفی بستگی به نوع طرح اتصال ، زاوی مشعل ، نوع نازل وشمارهسرامیکی(nozzele) بوده وبین محدوده 3 الی 8 لیتر بر دقیقه می باشد.

  • شیلنگ و بستهای گاز:

برای هدایت گاز محافظ از سیلندر به مشعل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  • مشعل مخصوص جوشکاری (Torch):

مشعل جوشکاری در واقع جریان برق را که از رکتیفایر بوسیله کابل می‌آید را به الکترود تنگستن و گاز محافظ را به محدوده قوس و حوضچه مذاب هدایت می‌کند.مشعل ها عموماً بوسیله آب و یا بوسیله هوا خنک می‌شوند. مشعل هایی که کاربرد آنها در شدت جریانهای کم (زیر ۲۰۰ آمپر) و کوتاه مدت است، بوسیله هوا و جریان گاز محافظ خنک می‌شوند.ولی مشعل هایی که درجریانهای بالا و بلند مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد، سیستم خنک کننده آنها گردش آب می‌باشد زیرا به علت گرمای بسیار زیاد که در جوشکاری با آمپراژ بالا پدید می‌آید، گاز محافظ به تنهایی قادر به خنک کردن مشعل نیست .

  • کابلهای اتصال
  • الکترود تنگستن :: الکترودهای تنگستن که در فرایندTIG به کار می‌روند، در گروه الکترودهای ذوب نشدنی قرار دارند و طبق استاندارد AWS A۵٫۱۲، ترکیب شیمیایی آنها به صورت زیر است :
  1. EWP: الکترود تنگستن خالص
  2. EWTH : الکترود تنگستن – توریم (حاوی ۱ تا ۲ درصد اکسید توریم یا توریا )
  3. EWZR : الکترود تنگستن – زیر کونیم (حاوی ۰٫۱۵ تا ۰٫۴ درصد اکسید زیرکونیوم یا زیرکونیا)
  4. EWLA-۱: الکترود تنگستن – لانتانیوم (حاوی ۱ درصد اکسید لانتیوم یا لانتیا)
  5. EWCE-۲: الکترود تنگستن – سریم (حاوی ۲ درصد اکسید سریم یا سریا)
  6. الکترودهای تنگستن معمولاً در قطرهای ۰٫۲۵ تا ۶٫۳۵ میلیمتر و طول ۷۶ تا ۶۱۰ میلیمتر ساخته می‌شوند.الکترودهای تنگستن خالص نسبت به سایر الکترودها ارزانتر بوده، ظرفیت حمل الکتریسیته کمتری می‌دارند، عمر آنها کوتاهتر بوده و فقط قابل استفاده با جریان AC باشند.از این الکترودها در مواردی که حساسیت کار کمتر است استفاده می‌شود.اگر از الکترود تنگستن خالص در شدت جریانهای بالااستفاده شود امکان تحلیل رفتن تدریجی آن وجود دارد .
  7. الکترودهای تنگستن توریم دار، ظرفیت حمل الکتریسیته بالاتری دارند و عمر آنها طولانی می‌باشد . شروع قوس با این الکترودها راحتتر بوده و ثبات قوس بیشتری ایجاد می‌کنند ( چون خروج الکترونهاراحتتر صورت می‌گیرد ). از این الکترودها غالباً در جریان DC استفاده می‌شود.

    الکترودهای زیر کونیوم دار بهترین نوع الکترود برای جوشکاری آلومینیوم و منیزیم هستند.این الکترودها تقریباً مزایای هر دو الکترود قبلی را دارا هستند . زمانی که از این الکترودها در جریان AC استفاده می‌شود، پایداری قوس الکترودهای EWP در جریان AC، به همراه ظرفیت حمل جریان و شروع قوس خوب در الکترودهای EWTH مشترکاً فراهم می‌آید .

  8. الکترودهای تنگستن با رنگهای یک سر آنها طبق طبقه بندی زیر شناخته می‌شوند :
  1. سبز : تنگستن خالص .........................AWS Classification: EWP
  2. نارنجی : تنگستن با ۲ درصد سریم...........AWS Classification: EWCE-۲
  3. سیاه : تنگستن با ۱ درصد لانتانیوم .......AWS Classification: EWLA-۱
  4. زرد : تنگستن با ۱ درصد توریم ............AWS Classification: EWTH-۱
  5. قرمز : تنگستن با ۲ درصد توریم ...........AWS Classification: EWTH-۲
  6. قهوه‌ای : تنگستن با ۱ درصد زیر کونیوم...AWS Classification: EWZR-۱
  7. خاکستری : غیر از عناصر بالا................. AWS Classification: EWG

در جوشکاری TIG انتخاب صحیح قطر الکترود، بستگی کامل به شدت جریان و نوع جریان(AC or DC) خواهد داشت.

  • سیم جوش (Filer Metal):اکثر فلزات و آلیاژها را می‌توان با روش TIG جوشکاری نمود بنابراین

    انتخاب سیم جوش یکی از عمده‌ترین مسائل می‌باشد .در زیر سیم جوشهای مختلف در فرایند TIG مطابق با استاندارد AWS طبقه بندی شده‌اند. برای هر گروه در AWS به طور کافی درباره طریقه کاربرد، ترکیب شیمیایی، نوع جریان و مقدار آن، قطر سیم جوش و غیره داده شده‌است . طول سیم جوشها معمولاً ۶۱ سانتی متر یا ۹۱ سانتی متر است و برای دستگاههای نیمه اتوماتیک و اتوماتیک به صورت کلافی موجود می‌باشد.

  • طبقه بندی انواع سیم جوش مطابق استانداردAWS در فرایند TIG :
  1. سیم جوش و الکترود مس و آلیاژهای مس ............... AWS Specification Number: A۵٫۷
  2. برای فولادهای کرمی و کرم نیکلی مقاوم به خوردگی .. AWS Spesification Number: A۵٫۹
  3. سیم جوشهای مخصوص آلومینیوم و آلیاژ آلومینیوم......AWS Specification Number: A۵٫۱۰
  4. سیم جوشهایی که برای عملیات سطحی به کار می‌روند.. AWS Specification Number: A۵٫۱۳
  5. سیم جوشهای مخصوص نیکل و آلیاژهای نیکل.............AWS Specification Number: A۵٫۱۴
  6. سیم جوشهای مخصوص تیتانیوم و آلیاژهای تیتانیوم.....AWS Specification Number: A۵٫۱۶
  7. سیم جوش برای فولادهای کربنی .................. AWS Specification Number: A۵٫۱۸
  8. سیم جوشهای مخصوص آلیاژهای منیزیم ..................AWS Specification Number: A۵٫۱۹
  9. سیم جوشهای مخصوص آلیاژهای زیرکونیم ...............
  10. AWS Specification Number: A۵٫۲۴
  11. عیوب متداول در جوشکاری  :TIG

  12. ناخالصی تنگستن (Tungestan Inclusion)

زمانی که از تکنیکهای نا مناسب جوشکاری استفاده شود احتمال حبس ذرات تنگستن در فلز جوش وجود دارد. علل اصلی بوجود آمدن این عیب عبارتند از:

  1. تماس نوک الکترود تنگستن با حوضچه مذاب.
  2. تماس سیم جوش با الکترود تنگستن داغ.
  3. عبور شدت جریان بیش از اندازه از الکترود تنگستن.
  4. آلوده شدن نوک الکترود از طریق جرقه‌های ساطع شده از حوضچه مذاب.
  5. زیاد بودن طول موثر الکترود (فاصله نوک الکترود تا کولت) که موجب داغ شدن بیش از حد الکترود می‌شود.
  6. ناکافی بودن دبی گاز محافظ یا وزش باد در محیط جوشکاری و در نتیجه اکسید شدن نوک الکترود .
  7. نامر غوب بودن الکترود تنگستن.
  8. استفاده از گاز محافظ نامناسب مانند آرگون + کربن دی‌اکسید


  • عیوب ناشی از محافظت نامناسب گاز بوجود می‌آید:
  1. ناخالصی تنگستن
  2. خلل وفرج(Porocity)
  3. فیلمهای اکسیدی در نتیجه ذوب ناقص و حبس ناخالصیهای اکسیدی

کلیه عیوب فوق موجب کاهش خواص مکانیکی از جمله کاهش استحکام کششی و مقاومت به ضربه می‌شوند.

برخی از علل بوجود آمدن خلل وفرج در جوش عبارتند از:

  1. کم بودن دبی گاز محافظ.
  2. زیاد بودن بیش از اندازه گاز محافظ، در نتیجه جریان گاز از حالت آرام یا لمینار به متلاطم یا توربولانس

تبدیل می‌شود.

  1. وزش باد در محیط جوشکاری و اختلال در محافظت گاز .
  2. کوچک بودن دهانه شعله پوش.(قطر شعله پوش باید حداقل 1.5 برابر پهنای سطح جوش باشد .)
  3. زیاد بودن طول قوس یا زیاد بودن فاصله شعله پوش تا حوضچه مذاب .


  • ناخالصیهای اکسیدی (اکسید Inclusion)

ناخالصیهای اکسیدی در بطن جوش، محل تمرکز تنش بوده و موجب کاهش استحکام و مقاومت به ضربه جوش می‌شوند . در فرایند TIG قبل از شروع به جوشکاری باید لایه‌های اکسیدی را از روی محل اتصال و سیم جوش برطرف کرد . این امر مخصوصا در آلومینیوم و آلیاژهای آن به علت نقطه ذوب بالای اکسید آلومینیوم(2050c )از اهمیت ویژه‌ای بر خوردار است .

  1. تمیز نبودن درز جوش، وجود لایه‌های اکسید روی سیم جوش و عدم تمیز کاری بین مرحله ای.
  2. خارج نمودن نوک داغ سیم جوش از محدوده حفاظتی گاز محافظ در هنگام جوشکاری .
  3. اکسیداسیون از طرف ریشه جوش ( محافظت از ریشه جوش هنگام جوشکاری فلزات حساس مانند فولادهای زنگ نزن الزام است . ) یعنی از طرف پشت قطعه کار هم باید بوسیله گاز محافظ، حفاظت شود .


  • عدم ذوب (Lack Of Fusion)

برخی از علل عیوب کمبود ذوب عبارتند از :

  1. کوچک بودن زاویه پخ قطعه کار که موجب عدم ذوب در ریشه اتصال می‌شود (Lack Of Root Fusion)
  2. زیاد بودن پاشنه جوش (Root Face) وایجاد عدم ذوب در ریشه اتصال .
  3. کوچک بودن فاصله بین دو لبه در ریشه جوش که موجب عدم ذوب در ریشه اتصال می‌شود .
  4. عدم ذوب کافی در دیواره‌های اتصال به علت سرعت جوشکاری بالا و عدم تمرکز قوس در مرکز اتصال .
  5. نامناسب بودن توالی پاس‌های جوشکاری و ایجاد عدم ذوب بین پاسی (Lack Of Inter Run Fusion)
  6. منبع :wikipedia.org




نوع مطلب : جوشکاری، 
برچسب ها : عیوب جوش، جوشکاری تنگستن، TIG،
لینک های مرتبط :
جمعه 14 اردیبهشت 1397 11:32 ق.ظ
I always used to study article in news papers but now as I am a
user of internet so from now I am using net for articles,
thanks to web.
دوشنبه 16 بهمن 1396 05:32 ب.ظ
این بسیار جذاب است که به سرعت بازدید این سایت را بکنید و نظرات همه را بخوانید
همکاران در مورد این پاراگراف، در حالی که من نیز علاقه مند به گرفتن تجربه است.
سه شنبه 9 آبان 1396 05:40 ب.ظ
Thanks for finally writing about >کنترل کیفیت ، بازرسی جوش ،
HSE - درس سوم: جوشکاری به روش قوس
تنگستن تحت پوشش گاز محافظ TIG <Liked it!
یکشنبه 19 شهریور 1396 02:08 ق.ظ
بی تردید بر این باورند که شما اعلام کردید. مورد علاقه ات
به نظر می رسید دلیل ساده ترین چیز در وب است
توجه داشته باشید من به شما می گویم، من قطعا در مورد مزاحم
همان طور که دیگران در مورد نگرانی هایی که آنها به وضوح فکر می کنند فکر می کنند
در مورد تشخیص نیست شما موفق به ضربه ناخن بر روی بالا و تعریف تمام چیز بدون نیاز
عوارض جانبی، افراد دیگر می توانند سیگنال بگیرند. احتمالا
بازگشت به بیشتر شدن متشکرم
شنبه 18 شهریور 1396 07:28 ب.ظ
من نمیتوانستم از نظراتش مقاومت کنم به شدت به خوبی نوشته شده است!
شنبه 18 شهریور 1396 07:24 ب.ظ
سلام عزیزم، آیا شما به طور منظم از این وب سایت بازدید می کنید؟
اگر پس از آن شما مطمئنا تجربه خوبی خواهید داشت.
شنبه 18 شهریور 1396 06:12 ق.ظ
در حال حاضر به نظر می رسد که دروپال بهترین پلت فرم وبلاگ نویسی است
اکنون. (از آنچه که خوانده ام) این همان چیزی است که شما در آن استفاده می کنید
وبلاگ؟
دوشنبه 13 شهریور 1396 08:02 ق.ظ
My relatives always say that I am wasting my time here at web, except I know I am getting experience every day by reading
such pleasant articles.
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:43 ق.ظ
My spouse and I stumbled over here coming from a different page and thought I might check things
out. I like what I see so i am just following you.
Look forward to looking over your web page again.
شنبه 14 مرداد 1396 11:03 ب.ظ
Do you have a spam issue on this site; I also am
a blogger, and I was wondering your situation; many
of us have developed some nice procedures and
we are looking to trade strategies with other folks,
please shoot me an email if interested.
پنجشنبه 12 مرداد 1396 09:14 ب.ظ
Great site you've got here.. It's hard to find good quality writing
like yours these days. I honestly appreciate individuals like you!

Take care!!
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:36 ب.ظ
Hi to all, how is the whole thing, I think every one
is getting more from this website, and your views are pleasant designed for new visitors.
یکشنبه 8 مرداد 1396 06:08 ق.ظ
I was able to find good info from your blog posts.
دوشنبه 5 تیر 1396 04:00 ب.ظ
ریشه از خود نوشتن در حالی که ظاهر
شدن مناسب در آغاز آیا نه نشستن خوب با من پس از برخی از زمان.

جایی درون پاراگراف شما در واقع موفق به من مؤمن متاسفانه فقط برای while.
من هنوز کردم مشکل خود را با جهش در منطق و شما ممکن است را خوب به پر همه کسانی شکاف.

اگر شما در واقع که می توانید
انجام من خواهد قطعا بود تحت تاثیر قرار داد.
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 12:53 ق.ظ
Thankfulness to my father who informed me concerning this weblog, this blog is really remarkable.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:38 ب.ظ
Hey there! I've been reading your website for a long time now and finally got the bravery to go ahead
and give you a shout out from Austin Texas! Just wanted to say keep up
the fantastic job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :